چرا دلار به مدار رشد بازگشت؟

مرتضی‌افقه در گفت‌وگو با صدای‌بورس، به نوسانات ارز اشاره کرد و گفت: سال‌هاست تأکید داریم مشکلات اقتصادی ایران به‌ویژه قبل از تنش‌های اخیر، بیشتر تحت تأثیر متغیرهای غیر اقتصادی بوده‌اند. البته تا قبل از تشدید تحریم‌ها در سال ۱۳۹۷، بیشتر عوامل غیر اقتصادی موجب ایجاد نگرش و بینش آسیب‌پذیر در اقتصاد کشور شده بودند.

وی ادامه داد: اما از سال ۱۳۹۷ تا کنون، متغیرهای اقتصادی تحت تأثیر عواملی قرار گرفتند که بر تحریم‌ها تأثیرگذار بودند. این عوامل شامل مواردی همچون، کاهش یا افزایش تحریم‌ها، میزان صادرات نفت به شیوه‌های غیررایج و وارد کردن وجوه ناشی از صادرات به طرق غیرمتعارف هستند.

اقتصاددان ادامه داد: این مشکلات به‌ویژه به دلیل عدم امضای FATF و نبود دسترسی به سیستم بانکی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بودند. از ابتدای سال ۱۴۰۳، با تشدید تنش‌ها در منطقه و انتخاب ترامپ، و اعلام فشار حداکثری از سوی وی، متغیرهای ارزی و به تبع آن قیمت طلا و سایر کالاها تحت تأثیر عواملی روانی قرار گرفتند. بدین ترتیب، سیاست‌های پولی و مالی دولت تا حدی منفعل بود و نتوانست اقدامات موثری انجام دهد.

به گفته افقه، با شروع مذاکرات، شاهد ریزش اولیه قیمت‌ها بودیم که این موضوع ناشی از تحولات منطقه‌ای و همچنین آغاز مذاکرات بود. اما بارها اعلام شد، تا زمانی که مذاکرات به نتیجه نرسد، قیمت ارز نوسان خواهد داشت. این نوسانات می‌تواند به‌طور مستقیم بر قیمت‌های سایر کالاها نیز تأثیر بگذارد.

وی اضافه کرد : بی‌ثباتی قیمتی علاوه بر مشکلات اقتصادی، آسیب‌های روحی و روانی به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان خواهد زد. به همین دلیل، هرگونه خوشبینی نسبت به حل مسئله تحریم‌ها و FATF به کاهش نرخ ارز منجر خواهد شد، در حالی که هر خبر یا تصمیم منفی، چه داخلی و چه خارجی، می‌تواند باعث بدبینی و افزایش نرخ ارز شود.

اقتصاددان با تاکید براینکه علت افزایش اخیر قیمت ارز نیز به‌خاطر تعویق مذاکرات است گفت: پس از هر مذاکره‌ای که اعلام می‌شود ادامه آن هفته بعد خواهد بود، معمولاً قیمت ارز کاهش می‌یابد. این نمایانگر تأثیر نزدیک قیمت ارز و متغیرهای اقتصادی از عوامل روانی است. بنابراین، هرگونه تعویق در مذاکرات، به‌ویژه در شرایط کنونی، می‌تواند بدبینی به بازار را دوباره حاکم کند و قیمت‌ها را افزایش دهد.

افقه خاطر نشان کرد:تا زمان رسیدن به نتیجه نهایی مذاکرات و به تبع آن FATF، نوسانات مثبت و منفی قیمت ارز ادامه خواهد داشت. این بی‌ثباتی اقتصاد ایران را بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهد. بهتر است در نظر داشته باشیم که اگر قیمت ارز به مدت معقولی در یک سطح بالای ثابت باقی بماند، پس از مدتی متغیرهای اقتصادی خود را با آن سازگارخواهند داد. اما وقتی قیمت‌ها بی‌ثبات و در حال تغییر باشند، تأثیرات روانی و اقتصادی مخرب‌تری به همراه خواهد داشت.